Mieszkanki wsi Jasiona (powiat brzeski, gmina Lewin Brzeski) rozpoczęły tworzenie archiwum społecznego swojej miejscowości. To dopiero trzecie archiwum społeczne na całej Opolszczyźnie, a jego powstanie jest niezwykle ważnym wydarzeniem w dokumentowaniu historii regionu.
Choć na Opolszczyźnie są aż trzy miejscowości o nazwie Jasiona, ta najmniejsza — brzeska — do tej pory nie posiadała miejsca, w którym mogłyby zostać zebrane i opracowane rodzinne pamiątki, fotografie i opowieści mieszkańców. Tymczasem historia Jasiony jest żywym świadectwem wielkich przemian kulturowych i społecznych, które zaszły na tych ziemiach po II wojnie światowej. W opowieściach mieszkańców odbija się doświadczenie przesiedleń, budowania nowych społeczności, adaptowania się do obcego miejsca i tworzenia od nowa własnego „tu i teraz”.
W ramach pierwszego etapu powstającego archiwum mieszkańcy przekazali do digitalizacji ponad 200 fotografii rodzinnych — niezwykłych w swojej codzienności, intymności i autentyczności. To zdjęcia, które nie tylko dokumentują życie konkretnych rodzin, ale też wpisują je w szeroki kontekst historii powojennej Opolszczyzny. Po zeskanowaniu i opisaniu wszystkie materiały zostały udostępnione na platformie zbioryspoleczne.pl, gdzie mogą z nich korzystać badacze, edukatorzy, regionaliści i wszyscy zainteresowani historią lokalną.
Układ Jasiony — dawnego folwarku, którego zabudowania rozciągają się wzdłuż głównej drogi — kryje w sobie ślady dawnych struktur społecznych i gospodarstw, a opowieści mieszkańców pozwalają odczytać te ślady na nowo. To właśnie dzięki ich otwartości możemy dziś pełniej zrozumieć, jak wyglądało codzienne życie w małych, powojennych wiejskich społecznościach Opolszczyzny.
To niezwykle cenne, że mieszkańcy Jasiony — mimo trudnych doświadczeń pokoleniowych i wciąż żywej wrażliwości wobec tematu przeszłości — zdecydowali się podzielić tym, co najważniejsze: swoją pamięcią. Dzięki nim historia regionu staje się bardziej kompletna.
