Stare koszary
adres: ul. Stare Koszary nr 1-5, zbudowana 1781-82, w północno-wschodniej części centrum zabytkowego miasta, za dawną Bramą Opolską na miejscu zasypanej fosy w pobliżu Odry
Styl: wczesny klasycyzm
Architekt: Carl Gotthard Langhans (1732-1808
Stan zachowania: średni.
Obiekty w pobliżu: niedaleko budynku koszar znajduje się były gotycki kościół pofranciszkański św. Piotra i Pawła, w okresie reformacji zamieniony na arsenał, przez co również służył celom militarnym. Nieopodal okazały budynek produkcyjny dawnego młyna z 1899 roku nad kanałem Młynówką.
Budynek byłych koszar fryderycjańskich, przez 115 lat służył jako koszary wojsk pruskich, a następnie niemieckich, po czym został zamieniony na budynek mieszkalny i takim jest do dzisiaj. Monumentalny budynek, murowany z cegły, na odcinku dawnych murów miejskich. Powstał na rzucie wydłużonego prostokąta o długości około 130 m i szerokości około 14 m, dwupiętrowy, wysokość około 9 m, ma wysoki dach czterospadowy kryty dachówką ceramiczną. Elewacje na osi i w narożach artykułowane pilastrami.
Od strony miasta pośrodku elewacji trójkątny tympanon z niezachowanymi militarnymi motywami dekoracyjnymi i łacińskim napisem dedykacyjnym z rokiem wybudowania i podkreślającym zasługi króla Fryderyka II w powstaniu koszar. Na elewacji północno- zachodniej, na wysokości drugiego piętra, płycina z zachowanym żeliwnym inicjałem FR – Fridericus Rex- z koroną. Trójkątny plac między budynkiem koszar a brzegiem Odry służył za plac apelowy i teren ćwiczeń dla żołnierzy.
Opracowanie: Tadeusz Jurek
