Sukiennice 5
Data powstania: XV w.
Styl/epoka: gotyk
Bliskość innych obiektów na trasie: Rynek, ratusz, kościół św. Mikołaja, kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, Zamek Piastowski
Budynek wchodzący w zabudowę dawnych sukiennic kiedyś mieścił kramy handlowe. Był wielokrotnie przebudowywany na przestrzeni wieków. Podczas prac w 2001-2002 r. odkryto świetnie zachowaną gotycką elewację. Okazało się, że pierwotnie we wschodniej fasadzie nie było okien. Ten brak w średniowieczu sprytnie zastępowano zdobionymi ślepymi oknami. Nowe okna nie są dopasowane do kształtu nisz, co aktualnie tworzy ciekawy efekt “okien w oknach”. Dodatkowym elementem dekoracyjnym kamienicy, na który warto zwrócić uwagę, jest fryz z maswerkowym motywem, typowy dla stylu gotyckiego. Odkrytą ceglaną elewację pozostawiono, aby wyeksponować zaskakującą historię architektury brzeskich kamienic.
Podczas II wojny światowej zniszczeniu uległa większość zabudowy renesansowej i barokowej Brzegu. Jak to możliwe, że o wiele starsze gotyckie elewacje zachowały się w tak dobrym stanie i możemy je dzisiaj podziwiać? Sekret tkwi w sposobie tworzenia dekoracji. Gotyckie fasady charakteryzowały wklęsłe blendy lub płyciny, czy też płaskie elementy malowane na cegle. Przez następne wieki elewacje po prostu zamurowywano. Gotyckie lico ceglane, dzięki starannej obróbce mimo nakładania wielu warstw tynku miało większą szansę na przetrwanie w porównaniu z renesansowymi i barokowymi kamienicami, których fasady były zdecydowanie bardziej ozdobne i odstające od ściany elewacji.
Budynek Sukiennice 5 posiada aż sześć prostokątnych ślepych okien w swojej fasadzie, po trzy na jedno piętro. Były malowane, aby zachować estetykę budynku. Brzeskie blendy były dość powszechną dekoracją kamienic gotyckich. Okna były bardzo istotne w dobie gotyku. Niestety z różnych względów, najczęściej ekonomicznych były wręcz nieosiągalnym elementem zabudowy miasta. Dużo prostszą i tańszą alternatywą było namalowanie wielkiego ozdobnie okutego okna. Tak samo łatwiej było namalować maswerk na elewacji niż faktycznie go wykuć w kamieniu. Gotycka dekoracja architektoniczna była więc pewną iluzją.
Opracowanie: Magdalena Baliga
